Eftirfarandi færsla var skrifuð fyrir nokkrum vikum og gleymdi ég að setja hana inn. Ég bið hina fjölmörgu og æstu lesendur innilegrar afsökunar á fáránlegu athæfi mínu.

Græðlingar

Jæja, þá er ég tilbúinn með nýjan pistil. Ástæða tafa er einföld; leti og stutt Danmerkurdvöl þar sem ég m.a. komst að því að það er hægt að framleiða nánast allar vörur heimsins lífrænt. Rakst ég til að mynda á nokkrar lífrænar hárgreiðslustofur og önnur hver verslun var merkt bio eða öko. Nýtti ég mér þetta óspart og keypti nær eingöngu lífrænar matvörur þegar svo bar undir. Lítll semenginn munur var á verðlagi sem sýnir að búi maður í landi eins og Danmörku þar sem mikil breidd er möguleg í landbúnaði og ennfremur þar sem mögulegt er að fá ferska uppskeru nánast 12 mánuði ársins þá er auðvelt að neyta aðeins lífrænna afurða.

Að ræktuninni hér á þessu kuldaskeri. Undanfarna mánuði hef ég, ásamt bróður mínum, verið að forrækta grænmeti sem ætlunin er að planta út um leið og veður leyfir. Við bæðurnir höfum komið okkur upp lítilli ræktunarstöð í kjallara heima hjá honum með tímastylltum gróðulampa og öllu tilheyrandi. Þar höfum við verið að ala upp kálplöntur (rauðkál, hvítkál, grænkál, brokkólí, blómkál), tómata, chili og paprikur og kryddjurtir. Þessi ræktun hefur gengið ágætlega. Í fyrra gekk þetta ekkert sérstaklega vel, ljósið var of langt frá bökkunum og urðu spírurnar langar og mjóar og líflausar margar hverjar. Núna lækkuðum við ljósið og viti menn, plönturnar líta afar vel út, amk eilítið betur. Tómatarnir voru hins vegar ekkert sérstaklega hrifnir af birtunni og kunna betur við sig í gluggakistunni. Nú er bara að bíða eftir að það hlýni aðeins og þá er hægt að drífa þetta niður.

Græðlingar í pottavís. Rauðkál í forgrunni.

Hér í glugganum mínum er hins vegar allt að gerast. Fyrstu tómatarnir eru komnir á plönturnar og nokkrar vikur í fyrstu uppskeru. Ég setti niður tvær tegundir af kúrbít sem fara undir plast þegar þeir eru komnir vel á veg. Plönturnar líta ágætlega úr og margir blómaknúbbar komnir á þær. Áður en ég fór til Köben setti ég baunir niður og þegar ég kom til baka þá voru þær nánast allar komar upp. Ég er sérstaklega spenntur fyrir þessari tilraun. Ég hef verið með ertur undanfarin ár og það gengur mjög vel en núna er ég að prófa hestabaunir og strengjabaunir.

Tómatarnir líta vel út og blómaklasar byrjaðir að myndast.

Gleðilegir voru páskar:

Sykur, kakósmjör, kakómassi, nýmjólkurduft, glúkósasíróp, undanrennuduft, hleypiefni (gelatín, umbreytt sterkja, pektín), hveiti, kakó, maíssterkja, maísmjöl, melassi, rúsínur, möndlumassi, lakkrísrót, invert sykur, jurtafeiti, hesluhnetudeig, apríkósukjarnamassi, blásin hrísgrjón, mjólkurprótín, salt, sýrustyllar (sítrónusýra, eplasýra, mjólkursýra, matarsóti, natríumsítrat), ýruefni (sojalesitín, sólblómalesitín, ein- og tvíglýseríð fitusýra, pólyglýseról pólyrísínóleat), ammóníumkloríð, þykkingarefni (arabískt gummí), sorbitol, rísmjöl, malt (úr byggi), hafrar, kartöflusterkja, umbreytt kartöflusterkja, maísklíð, húðunarefni, (bívax, karnaubavax, shellakk), invertasi, umbreyt maíssterkja, kalsíum karbónat, maltódextrín, trínatríumfosfat, rotvarnarefni (natríumbensónat), bragðefni, náttúruleg og tilbúin litarefni (beta-karótín, viðarkolsvart, kúrkúmín, kínólíngult, sunset yellow FCF, karmín, asórúbín, ponceau 4R, antosýanlausnir, brilliant blátt FCF, klórófyll, koparkomplex, grænt S, karmellubrúnt, indigótín, járnoxíð og -hýdroxíð, beta-apó-karótenal, títandíoxíð, rauðrófulitur), tókóferól blanda. Mjólkursúkkulaðið í páskaegginu inniheldur að lágmarki 35% kakóþurrefni og að lágmarki 20% mjólkurþurrefni. Inniheldur lakkrís.

...og þetta er egg nr. 2.

Les Croissant

Gott með kaffinu. Uppskrift frá Bertinet.

Gluggakistan

Þó svo að úti sé vægast sagt slæmt veður núna þá er það alls ekki svo slæmt í gluggakistunni minni þar sem nokkrir pottar hafa tekið sér stöðu á móti sól. Ég er nú þegar farinn að gera íbúðina andlega klára fyrir umbreytingu yfir í ítalska kryddjurta og grænmetisparadís eins og ég hef gert með ágætum árangri undanfarin ár. Tómatar eru þungamiðja þessara umbreytingar og er ég núna með einungis tvær tegundir af reyndum og góðum kirsuberjatómötum, rauðum og gulum. Ég hef gert nokkarar tilraunir frá því að ég byrjaði fyrst og komist að því að þessi yrki henta gluggakistunni minni einna best. Í fyrra var ég með fjórar tegundir, þ.á.m. bufftómata sem voru ekki alvega að gera sig og perutómata sem komu ágætlega út. Árið áður var ég með sex tegundir sem allar skiluðu sæmilegum árangri en þá var ég líka með of litla potta en lykillinn að ásættanlegum árangri eru nægilega stórir pottar, ca 30cm þvermál er gott.

Rauðu tómatarnir. Eftir um 2 vikur verða þeir komnir

í almennilega potta.

Í ár stefni ég s.s. á metuppskeru og er með 8 plöntur í pottum. Ég geri þó fastlega ráð fyrir því að vera bara með 4-6. Kryddjurtirnar hafa ekki verið mín sterkasta hlið, eða réttara sagt hefur mér ekki ennþá tekist að koma þeim almennilega á legg áður en nú verður tekið á því vandamálin og allt lagt í sölurnar. Ekki er hægt að hafa ítalskt tómatasalat án basil svo ekki sé talað um óreganó. Hins vegar veit ég ekki alveg hvað mér á að finnast um stöðu mála í kryddjurtapottunum því þar er ekkert að gerast. En ég ætla að reyna halda ró minni og bíða átekta, kannski er spurning um að færa pottana í meiri sól. Maður spyr sig.

Ekki klúðrar maður karsanum þó.

Nýr og endurbættur hljómur í málminn

Hef ég nú tekið upp nýja siðu hér í þessari eyðimörk stafrænna hugsanna minna og í raun má segja að ég vendi kvæði í kross. Frá og með þessari færslu hef ég ákveðið að einbeita mér að vikulegri miðlun tilrauna minna í átt að plebbalegri og útópískri sjálfbærni eins langt og hún nær í nútíma neyslusamfélagi. Hér munu því birtast athuganir og hugleiðingar mínar um ræktum matjurta, bæði í gluggakistum og garði, þráhyggju minnar um meintar guðaveigar hinnar villtu náttúrur, sbr. veiði á villtum dýrum og leit af sveppum, grösum og berjum, og sömuleiðis tilraunir mínar í hvers kyns gerjun. Ég heiti því að líma óspart við myndefni þegar hægt ersvo að þetta verði ekki bara hundleiðinlegt og einnig til að koma í veg fyrir að efasemdafólk kaldhæðinnar fái haldbæra og raunverulega staðfestingu á því að ég hafi í raun skotið 10 endur eða ræktað 5 kg tómat eða smíðar mér gróðurhús sem virkar eða að súrdeigsbrauðið mitt sé gott og kalli fram bros neytandans. Hafi menn gaman af þeirri frásögn sem hér birtist er það vel. Hafi menn hins vegar gagn af henni er það jafnvel betra og iljar mínu sjálfumglaða sálartetri, hvetur mig til dáða og frekari afreka á þessu sviði. En þá er að hefjast handa og fyrst er stutt umfjöllun, með myndum að sjálfsögðu, um súrdeigsbrauð.

Súrdeigsbrauð

Fyrir rúmu ári fékk ég þá flugu í höfuðið að ég væri ekki maður með mönnum ef ég kynni ekki að búa til brauð eins og fólk gerði í fyrndinni, samskonar því og Jesú deildi milli vina sinni kvöld eitt í gamla daga. Þá var ekkert verksmiðjuframleitt ger til að auðvelda og flýta fyrir, ó nei, í þá daga reiddu menn sig á gerjaða blöndu af mjöli og vatni. Fann ég mér uppskrift í stórgóðri Brauðbók River Cottage. Hún var í sjálfu sér ekki flókin: blandið saman bolla af mjöli, ég nota rúg, og bolla af volgu vatni. Látið standa á hlýjum stað í um 24 tíma, hellið þá af helmingnumaf og hrærið saman við öðrum bolla af rúg og vatni, núna köldu. Endurtakið í um vikuog þá ætti að gerjun að vera komin ágætlega af stað og hægt að nota súrinn í bakstur. Því eldri sem súrinn er þeim mun meira og dýpra verður bragðið. Umhverfið hefurmjög mikið að segjaum bragð og gerð súrsins þar sem að hann sýgur í sig hið náttúrulega ger sem er í loftinu í kringum okkur. Bróðir minn byrjaði til að mynda á sama tíma og ég að gera súr og með sömu uppskrift en súrinn hans er töluvert öðruvísi en minn, mun léttari og lyktin allt önnur. Til þess að halda súrnum á lífi þarf að gefa honum að borða daglega ef hann er geymdur við stofuhita. Það er þýðir hins vegar töluvert magn af mjöli og ef maður bakar nýtt brauð á hverjum degi þá er gott að geyma hann í ískáp. Það hægir á gerjuninni og þá þarf aðeins að gefa honum vikulega. Gott er hins vegar að taka hann út einum eða tveimur dögum áður en maðurætlar að baka til að hann sé sem hressastur og til í slaginn þegar bakstur hefst. Ég geri brauð á3-5 daga fresti og geymi súrinn í ísskáp ámeðan og gef honum 1 dl af mjöli og það sama af vatni til að halda honum á lífi.

Súrinn fyrir matartíma og 12 tímum seinna.

Margir halda að þá taki óendanlegan langan tíma að gera súrdeigsbrauð og að mörgu leiti hafa þeir rétt fyrir sér. Ferlið í heildina tekur um tvo sólarhringa og er aldrei eins vegna þess hversu háðurumhverfi og hitastigi súrinn er. Hins vegar er sjaldgæft að fólk vaki yfir brauðinusínu í þessi tvo sólarhringa enda enginn ástæða til þess og því er þetta ekki nema svona um klukkutíma dæmi samanlagt. Ég skipti ferlinu í nokkra hluta: soppa, hnoðun, hefun, mótun, bökun. Það fyrsta em ég geri er að hræra saman um 250 gr af brauðhveiti, rúmlega 100 ml af vel gerjuðum súr og 275 ml af volgu vatni. Í brauðið sem ég bakaði í morgun setti ég 200 gr af hveiti og 50 af rúgmjöli til að fáaðeins kröftugra bragð og skellti líka teskeið af hunangi til að fá meiri sætu.Þessi hræri ég vel saman, set plastpoka eða filmu yfir og læt standa í 10 tíma eða svo. Daginn eftir hræri ég 250 gr af hveiti saman við ásamt teskeið af salti. Ef degið er of þurrt þá bæti ég við vatni en degið er sjaldan of blaut. Því blautara því betra. Deig ætti í raun að vera í hlutföllunum 100% mjöl 65-70 % vatn. Ef það er þurrara þá verður brauðið hart þurrt og leiðinlegt. Hnoðunun er svo kapituli út af fyrir sig og mæli ég sterklega með að fólk kynni sér málið hjá t.d. River Cottage eða Ricard Bertinet. Skellið deginu á borðið, ekki bæta við hveiti og hnoðið í 10 mínútur eða þangað til að degið verður slétt og teygjanlegt. Því næst er það látið hefast í klukkutíma á heitum stað. Degið tvöfaldast ekki eins og venjulegt gerbrauð en það skiptir engu. Hvolfið því að borið og þrýstið þloftinu úr því. Gott er að móta það aftur í kúlu og endurtaka hefunina einu sinni eða tvisvar í viðbót. Það gefur meira loft í degið og það verður léttara. Þegar hefun er lokið þá er degið mótað, t.d. í góða kúlu, sett í körfu með vel hveitistráðu viskastykki og látið hefast í allt frá 2 tímum upp í 24 eða þangað til að það hefur tvöfaldað sig. Næstum ómögulegt er að stýra þessu en ef maður lætur það mótast á köldum stað þá verður lyftingin hægari, bragðið meira og dýpra. Brauðið frá því í morgun var geymt inn í köldum skáp yfir nótt. Það hafði tvöfaldast en tók aðeins of langan tíma að ná stofuhita fyrir bakstur. Brauðið er svo rist lítilega og bakað við 250° hita í 10 mínútur, helst á steini eð mjög heitri bökunarplötu, hitin svo lækkaður í um 220° og bakað í um 20 mínútur til viðbótar. Gott er að sjóða vatn og hella í eldfast mót sem sett er neðst í ofninn til að búa til gufu sem er nauðsynleg til að brauðið þorni ekki um of og gefa góða skorpu.

Soppan nýhrærð og eftir um 10 tíma.

Degið fyrir og eftir fyrstu hefun.

Ég byrjaði á þessu brauði í gærmorgun, sunnudag, og lét soppuna standa allann daginn og varð hún ansi kraftmikil upp undir kvöld. Þá hnoðaði ég það og lét það hefast tvisvar þar til ég mótaði það og geymdi svo inn í köldum skáp. Ég notaði reyndar ekki brauðhveiti og það varð því ekki eins sterkt í sér og ég vildi. Sömuleiðis gerði hríð í nótt og morgun og þegar ég tók brauðið úr köldum skápnum þá var það svolítið eins og veðrið, kalt og hráslagalegt. Við bökun tók það hins vegar við sér og reis eins og fönix úr öskunni. Ég bakaði það í samtals 40 mínútur, er með gamla Rafha eldavél og þarf því að fylgjast vel með. Útkoman var mjög gott brauð með stökkri skorpu og kröftugu súrbragði.

Hið nýbakaða brauð.

Ég skora á þá sem áhuga hafa að láta slag standa, skella í súr og snerta á upphafi siðmenningar í formi brauðs.

Kenningar Baudrillards um raunveruleikann

Það skal engan undra að samfélag okkar er ekki svo ósvipað samfélagi Mikka Mús og Guffa í Disneyworld í Flórídafylki Bandaríkjanna. Innviði samfélaganna eru að nær öllu leyti eins; eftirmynd borgarasamfélags að hætti iðnbyltingarinnar, metnaður í borgarskipulag og arkitektúr á heimsmælikvarða, hamingjustuðull í hámarki, grætt á daginn-grillað og hellt í sig á kvöldin og svifið um á draumkenndum hugmyndum og hið ljúfa líf þar sem allt er mögulegt, mýs og endur talað og menn keypt og keypt og grillað og grillað. Hið ímyndaða líf tók yfir og virðist vera orðinn raunverulegra en sjálfur raunveruleikin. Allir að átómatatískir þáttakendur í Survivor - Guiding Light. Sápa sem heldur áfram út í hið óendanlega. En vissulega tekur allt enda, Leiðarljós hættir nú í haust eftir 70 ára samfleyta dramatík og okkar raunveruleiki, óraunveruleikin, hrynur. Það er því ekki að furða að maður spyrji sig hvað tekur við og hvernig við sem þjóð eigum að höndla hugmyndir um sjálfstæði og frelsi og nýfenginn raunveruleika. Persónulegur raunveruleiki minn virðist enn sem komið er ætla að láta bíða eftir sér, í það minnsta til haustsins þar sem þá get ég borðað mat sem ég hef ræktað sjálfur og séð um, veitt fisk sjálfur og skotið niður fulga, matreitt og borðað sjálfur. En á milli þess held ég áfram að stunda óraunverulegar æfingar og reyna að lifa eftir áður eðlilegri ímynd Disneyworld.  

Björn Jörundur

Ég veit ekki hvað ég á að segja...ég er bara í losti. Og ég skil ekki af hverju ekki er fjallað um þetta hræðilega mál í öllum fjölmiðlum landsins allan daginn alltaf alls staðar. T.d. í Auðlindinni. 

CCP

Það vinna fleiri hjá CCP en hjá HB Granda. Það þykir mér frétt. Það væri óskandi að stjórnvöld og pólitíkusar og í raun almenningur átti sig á því að atvinnumöguleikar felast ekki eingöngu í aukningu á kvóta, hvalveiðum, stóriðju  og álverum. Hátækniiðnaður, menning og ferðamennska er framtíðin. Og blessuðu bændurnir.